Marcelo Bielsa và Leed United: Hai gã quái kiệt tại giải hạng hai nước Anh

Marcelo Bielsa và Leed United: Hai gã quái kiệt tại giải hạng hai nước Anh

Leeds United chắc hẳn là một cái tên không quá xa lạ với cổ động viên Premier League tại Việt Nam bởi họ đã từng thi đấu tại giải đấu cấp cao nhất xứ sở Sương mù trong một khoảng thời gian rất dài và thậm chí họ cũng lọt vào bán kết của Champions League ở mùa giải 2000-01 với những hào thủ xuất sắc trong đội hình như Robbie Keane, Rio Ferdinand, Ian Harte, Mark Viduka, Nigel Martyn,… Thế nhưng, trong hơn một thập kỉ gần đây, họ đã không một lần trở lại đấu trường cao nhất nước Anh và thậm chí còn phải thi đấu ở League One (giải hạng Nhì) từ mùa giải 2007-08 đến mùa giải 2009-10.

Soi kèo dư đoán tỷ số bóng đá hôm nay Ở mùa giải năm nay, chủ tịch Andrea Radrizzani đã quyết định thay đổi diện mạo của đội bóng bằng việc bổ nhiệm vị thuyền trưởng lão luyện – Marcelo Bielsa, điều này thể hiện tham vọng rất lớn của ông chủ người Ý và chắc chắn ông cũng kì vọng rằng đội bóng sẽ kết thúc mùa giải với một tấm vé trở lại Premier League. Với sự bổ nhiệm của Bielsa, nhiều cổ động viên đã đặt ra câu hỏi rằng, Leeds sẽ thi đấu như thế nào dưới bàn tay nhào nặn của vị HLV người Argentina?

Từ trái sang: Patrick Bamford, Barry Douglas, Lewis Baker, Izzy Brown, Jamal Blackman, Jack Harrison

· TỔNG QUAN:
-Lực lượng của Leeds:

Mùa hè vừa qua thật sự là một mùa hè bận rộn đối với Leeds, bởi họ đã chia tay rất nhiều những cầu thủ như Felix Wiedwald (đến Frankfurt), Andy Lonergan (đến Middlesbrough), Ronaldo Vieira (đến Sampdoria), Laurens De Bock (đến Oostende),… Thế nhưng, đội bóng cũng đã không mất quá nhiều thời gian để có được chữ kí của những người thay thế.

Với vị trí thủ môn, họ đã mượn về thủ môn trẻ Jamal Blackman từ Chelsea và trao cơ hội bắt chính cho Bailey Peacock-Farrell, người chỉ mới là thủ môn thứ 3 của đội bóng ở mùa giải trước. Để khỏa lấp vào vị trí mà De Bock để lại, Leeds đã đưa về Barry Douglas, một cựu binh và nhà vô địch Championship cùng với Wolverhampton nhằm bổ sung chất lượng cho hành lang cánh trái. Ở vị trí tiền vệ trung tâm, tài năng trẻ Lewis Baker được BLĐ đội bóng lựa chọn như một sự thay thế cho Ronaldo Vieira, người đã chuyển sang Sampdoria với mức phí 7,7 triệu Bảng. Trong đội hình của Leeds có rất nhiều những tiền vệ biên xuất sắc, thế nhưng họ vẫn đưa về Jack Harrison và Izzy Brown từ Man City và Chelsea dưới dạng cho mượn nhằm tạo thêm sự đa dạng ở cả hai hành lang cánh. Mùa hè vừa qua, Leeds cũng đã chia tay với rất nhiều những trung phong như Marcus Antonsson, Pawel Cibicki, Caleb Ekuban và đặc biệt là Pierre-Michel Lasogga, người đã trở lại Hamburg SV sau khi hết hạn cho mượn, và vì thế đội bóng đã quyết định chi ra con số 7 triệu bảng để đưa về Patrick Bamford từ Middlesbrough.

-Ưu điểm:
Trình độ giữa các cầu thủ trong đội hình của Leeds là không quá cao, ngay cả các cầu thủ trẻ như Tom Pearce, Conor Shaughnessy hay Jamie Shackleton cũng có thể sẵn sàng ra sân cùng với những cầu thủ đội một khác.  Bielsa thường chỉ sử dụng một đội hình cho nhiều trận đấu khác nhau, ông chỉ thay đổi nếu như cầu thủ đó gặp chấn thương hay vấn đề về thẻ phạt. Trong 6 trận đấu đầu tiên của ông tại Championship, ông chỉ mới sử dụng 17/23 cầu thủ của mình, bao gồm cả Stuart Dallas, Lewis Baker, Jack Harrison và Patrick Bamford, những người chỉ thường xuyên vào sân từ băng ghế dự bị.

-Khuyết điểm:

Với việc đã chia tay Wiedwald và Lonergan trong mùa hè vừa qua, Leeds lúc này chỉ còn lại Peacock-Farrell và Blackman là những thủ môn có thể bắt chính. Mặc dù cả hai đều đã có quãng thời gian thi đấu tại Championship, thế nhưng kinh nghiệm của họ vẫn không đủ để giúp Bielsa an tâm về vị trí trong khung gỗ của mình, phần vì cả hai đều còn quá trẻ (Peacock-Farrell chỉ mới 21, Blackman năm nay 24). Một ví dụ điển hình là quả đá phạt thành bàn của Tom Lawrence trong trận đấu với Derby ở vòng 2 của Championship, cựu tiền đạo của Leicester có khả năng để sút qua hàng rào của Leeds và làm khó Farrell, thế nhưng anh lại đưa ra quyết định khá mạo hiểm là sút vào góc cao nơi thủ môn trẻ người Bắc Ireland đang đứng. Và chính quyết định đó lại làm khó Peacock-Farrell bởi anh chưa từng gặp bất cứ quả đá phạt nào như thế, và vì đã lỡ đà bay sang góc trái khung thành nên anh đã chậm hơn quả bóng một nhịp để rồi không kịp trở tay.

Vị trí trung vệ cũng là tử huyệt của Leeds ở mùa giải này, bởi họ đã không có bất cứ một sự bổ sung nào sau khi Matthew Pennington trở về Everton. Mặc dù cả Berardi và Ayling đều đã được Bielsa sử dụng ở vị trí này nhưng cho đến lúc này cả hai vẫn chưa thể đem lại sự an tâm cho ông thầy người Argentina. Trong trận đấu với Swansea, khi Liam Cooper bất ngờ vắng mặt phút chót, Bielsa đã phải sử dụng Ayling ở vị trí trung vệ và để Shackleton thi đấu ở hành lang cánh phải. Mặc dù màn trình diễn của Shackleton là rất đáng khích lệ, nhưng với Ayling thì đó là một ngày đáng quên với anh bởi anh đã không thể có được sự liên kết với Berardi như những gì mà Jansson hay Cooper đã làm và liên tục bị Oliver McBurnie và Bersant Celina gây sức ép.

Một vị trí khác cũng đang được đặt vào tình trạng báo động là vị trí tiền vệ phòng ngự, nơi mà Kalvin Phillips đang trấn giữ. Những gì Phillips trình diễn ở mùa giải năm nay (xem phần phân tích ở phía dưới) đã và đang gây ấn tượng rất lớn đối với cả Bielsa lẫn các cổ động viên. Nhưng nếu anh vắng mặt hoặc bị thay ra sớm như trong trận đấu với Swansea, vị trí đó có thể sẽ khiến cho Leeds phải vất vả vì những cái tên khác như Baker hay Forshaw đều không thể đem lại sự chắc chắn như Phillips.

· ĐỘI HÌNH:

Đội hình xuất phát của Leed United trong một trận đấu

“Nếu đối phương chỉ chơi với 2 tiền đạo, vậy tại sao chúng tôi lại phải phòng ngự với 4 người, thay vì 3? Như vậy tôi sẽ mất đi một lựa chọn ở những vị trí khác trên sân.” – Marcelo Bielsa

Marcelo Bielsa rất yêu thích sơ đồ 3-3-1-3 bởi theo như triết lí của ông, chỉ cần phòng ngự với 3 người là quá đủ để đối đầu với hàng công của đối phương, và ở những đội bóng mà ông đã đi qua như Marseille hay Lille, chúng ta đều có thể thấy được sơ đồ 3-3-1-3 vận hành khá tốt dưới bàn tay của ông. Thế nhưng, tại Athletic Bilbao, ông đã sử dụng một biến thể của 3-3-1-3, đó là 4-1-2-3 để có thể thích nghi với môi trường bóng đá Tây Ban Nha với một tiền vệ phòng ngự di chuyển sâu hơn nhằm hỗ trợ cho 2 trung vệ. Và khi chuyển sang Leeds, ông vẫn tiếp tục sử dụng sơ đồ biến thể, và thậm chí ông đã khắc phục một số vấn đề từ 4-1-2-3, để rồi chuyển sang một sơ đồ có thiên hướng phòng ngự hơn là 4-1-4-1.

Trong trận đấu, các cầu thủ Leeds có thể tự do di chuyển để có thể tạo thành những đội hình khác nhau như 4-2-3-1 hay 3-3-1-3. Với 4-2-3-1, lúc này Klich sẽ thi đấu ngang với Phillips để hỗ trợ tiền vệ người Anh trong công việc phòng ngự, và Sáiz sẽ dâng cao để thi đấu như một tiền vệ tấn công. Còn với 3-3-1-3, Kalvin Phillips sẽ đá như một trung vệ điều phối bóng giữa Berardi và Cooper, Klich sẽ đứng ngang với 2 wing-back là Douglas với Ayling, Sáiz sẽ được phép tự do di chuyển ở giữa hai tuyến wing-back – tiền vệ và tiền đạo phía trên.

Các cầu thủ di chuyển thành sơ đồ 4-2-3-1 trong trận đấu với Stoke City .

· LỐI CHƠI:

Trong mỗi trận đấu, chúng ta thường thấy hàng tiền vệ phía trên của Leeds tỏ ra rất linh hoạt ở những tình huống di chuyển. Với hai tiền vệ biên (Alioski và Sáiz – sau khi đã hoán đổi vị trí với Hernández), họ sẽ liên tục di chuyển ra sát đường biên nhằm kéo giãn hàng hậu vệ của đối phương và tạo ra khoảng trống để Roofe, Klich và Hernández khai thác.

Alioski và Sáiz thường xuyên di chuyển dạt biên

Một trong những tình huống như thế đã trở thành bàn thắng ở trận đấu thứ hai với Derby County, người ghi bàn không ai khác chính là tiền vệ người Ba Lan – Mateusz Klich.

Tình huống kiến tạo của Hernández cho Klich trước khi tiền vệ người Ba Lan ghi bàn

“Khi tình huống tấn công diễn ra bên trái, Pablo và Ayling sẽ di chuyển vào vòng cấm, còn nếu từ bên phải, Douglas và Alioski sẽ xâm nhập vòng cấm.”
Một điểm linh hoạt khác trong lối chơi của Leeds đó chính là việc các cầu thủ thi đấu ở cả 2 cánh đều có thể xâm nhập vào vòng cấm để tìm kiếm bàn thắng cho bản thân. Bielsa đã nói rằng, khi tình huống tấn công diễn ra bên trái, Hernández và Ayling sẽ di chuyển vào vòng cấm, và ngược lại với Alioski và Douglas. Ở mùa giải năm nay, Alioski cũng đã có được một bàn thắng cho mình trong trận đấu với Derby nhờ vào tình huống tương tự như vậy.

Leeds cũng có khả năng chuyển từ phòng ngự thành tấn công khá nhanh nhờ vào những cầu thủ có tốc độ tốt như Alioski, Sáiz hay Ayling. Bielsa luôn mong muốn đội bóng của mình phải có nhiều quân số hơn so với đối phương ngay trên phần sân của họ, và các cầu thủ cũng luôn có thể chuyển cánh nếu như họ cảm thấy khu vực của mình đang có quá nhiều cầu thủ của đối phương.

Marcelo Bielsa luôn mong muốn rằng đội bóng của mình phải có nhiều quân số hơn so với các hậu vệ hay tiền vệ đối phương trong những tình huống phản công, chính vì thế ông luôn khuyến khích các cầu thủ tổ chức tấn công ngay khi có bóng, đồng thời tạo điều kiện để những cái tên có tốc độ tốt như Alioski, Sáiz hay Ayling tìm kiếm khoảng trống bên phần sân đối phương. Bên cạnh đó, nếu như các cầu thủ cảm thấy khu vực của mình đang trở nên quá tải (có quá nhiều hậu vệ đối phương) thì họ vẫn được phép chuyển cánh cho nhau nhằm gây rối cho các hậu vệ.   Mặc dù thi đấu với một cường độ khá nhanh, thế nhưng Bielsa luôn yêu cầu các học trò phải giữ được quyền kiểm soát bóng và không làm mất bóng. Chính vì thế, ta ít khi thấy những tiền vệ hay tiền đạo thực hiện những đường chuyền dài trong thế bế tắc, mà họ vẫn giữ bóng để rồi chuyền xuống tuyến tiền vệ và từ đó tổ chức tấn công trở lại. Tính đến thời điểm này (6 trận đấu đầu tiên tại Championship), Leeds sở hữu tỉ lệ kiểm soát bóng cao nhất giải đấu (56,3%, cách 1,7% so với đội xếp thứ 2 là Brentford) và họ cũng sở hữu tỉ lệ chuyền bóng chính xác cao nhất với 79%. Trung bình mỗi trận, Leeds thực hiện 467,7 đường chuyền, bao gồm 343,8 đường chuyền ngắn thành công (nhiều nhất giải) và chỉ 25,8 đường chuyền dài thành công (xếp thứ 18/24 đội).

Trong những tình huống phòng ngự, Bielsa luôn khuyến khích các học trò kèm người khu vực (zonal marking) nhằm có thể giữ các cầu thủ đối phương trong tầm kiểm soát và sẵn sàng tranh chấp bóng nếu như các cầu thủ Leeds nhận thấy bóng đang ở gần vị trí của mình.

Leeds tổ chức kèm người khá chặt chẽ

Dưới bàn tay của Bielsa, ông đã áp dụng triết lí pressing khá rắn cho các cầu thủ Leeds, và ông yêu cầu các cầu thủ thực hiện nó ngay trên phần sân của đối phương với mục tiêu giành lại bóng càng nhanh càng tốt. Mọi thứ đều bắt đầu từ Kemar Roofe, tiền đạo người Anh được giao nhiệm vụ bắt bộ đôi trung vệ của đối phương và ngăn chặn họ trong việc tung ra những đường chuyền lên tuyến tiền vệ.

Tất cả các cầu thủ Leeds đều sẵn sàng để tranh chấp bóng

Tuyến pressing thứ 2 của đội bao gồm Alioski, Sáiz và Hernández, cả 3 sẽ có nhiệm vụ khóa chặt cầu thủ đang có bóng và giới hạn khả năng chuyền bóng của cầu thủ đó. Họ sẽ nhận được sự giúp đỡ đến từ Mateusz Klich và Kalvin Phillips ở tuyến thứ 3, cả hai sẽ thường xuyên dâng cao và tranh chấp cầu thủ giữ bóng nhưng đồng thời đảm bảo rằng mình không phạm lỗi với cầu thủ đó. Mục đích của việc này chính là khiến cho đối phương phải thực hiện những đường chuyền dài lên tiền đạo phía trên, và đó cũng là thời điểm mà hàng hậu vệ bắt đầu nhiệm vụ của mình.

Khi đối thủ đang có bóng ở phần sân nhà của họ, 4 hậu vệ của Leeds sẽ dâng cao lên khu vực giữa sân và tạo ra bẫy việt vị ở phần sân của mình. Nếu đối phương đã tỏ ra bế tắc bởi sức ép đến từ hàng tiền vệ và tiền đạo của Leeds, họ sẽ buộc phải chuyền dài nhằm giải phóng điểm nóng và phát động tấn công, chính lúc này sẽ là lúc quyết định để hàng hậu vệ của Leeds giăng bẫy việt vị nhằm bắt bài tiền vệ hoặc tiền đạo của đối phương. Đối với những đội bóng sở hữu những cầu thủ có tốc độ như Stoke City hay Derby County, Bielsa sẽ chỉ đạo các học trò tập trung vào một cầu thủ và giành lại bóng một cách nhanh nhất để tránh những tình huống phản công đến từ đối phương.

Nhưng chính vì lối chơi pressing khá rắn như vậy đã đem đến khá nhiều rắc rối cho Leeds, đầu tiên là việc thiếu nhất quán giữa các cầu thủ với nhau. Như đã nói, các cầu thủ sẽ thường xuyên tập trung vào cầu thủ có bóng để giành được quyền kiểm soát bóng, điều đó đòi hỏi các cầu thủ khác cũng phải hỗ trợ để kèm những cầu thủ xung quanh, và nếu họ bất ngờ để lỏng một cầu thủ nào đó (như Mason Mount trong tình huống dưới đây), kế hoạch của Leeds sẽ đổ vỡ và có thể họ sẽ phải nhận những bàn thua.

Một ví dụ về việc các cầu thủ Leeds thường tập trung vào cầu thủ đang có bóng

Thứ hai, họ thường tỏ ra bế tắc trong những tình huống triển khai tấn công khi gặp phải những đội bóng có lối chơi pressing giống họ. Ngoại trừ Liam Cooper, những trung vệ còn lại của Leeds đều không có khả năng phát động tấn công bằng những đường chuyền dài, họ buộc phải nhờ vào sự hỗ trợ đến sự hỗ trợ đến từ Douglas hay những tiền vệ tuyến trên.

Các cầu thủ Swansea tổ chức kèm người khiến Ayling bị cô lập ý tưởng

Tình huống trong ảnh là một ví dụ khá điển hình khi Leeds gặp phải Swansea, một đội bóng với lối chơi pressing khá khó chịu đến từ Graham Potter. Khá thường xuyên ở mùa giải này, ta thấy Leeds hầu hết đều triển khai tấn công từ tuyến hậu vệ, chính Potter cũng đã nắm được điều này, và vì thế ông đã chỉ đạo Bersant Celina, Oliver McBurnie và Barrie McKay theo sát những hậu vệ và tiền vệ tuyến dưới của Leeds, nhằm cô lập Luke Ayling và buộc hậu vệ này phải thực hiện những tình huống chuyền dài lên tuyến trên, nơi mà van der Hoorn và Rodon luôn sẵn sàng để tranh chấp với những cầu thủ nhỏ con của Leeds.

Tình huống tương tự diễn ra trong trận đấu với Derby

Đây là một tình huống tương tự trong trận đấu với Derby, nhưng lần này các cầu thủ Derby lại pressing trên một phương diện rộng hơn. Ngay khi bước vào trận đấu, Derby đã lập tức triển khai pressing ngay trên phần sân của Leeds với từng cầu thủ một kèm nhau nhằm loại bỏ những ý tưởng triển khai bóng ngắn đến từ Berardi. Mặc dù Cooper đã chủ động để chạy sang nhằm tạo ra một phương án chuyền bóng cho hậu vệ người Thụy Sĩ, nhưng Waghorn đã chủ động kèm sát để tránh bất cứ sự hỗ trợ nào đến từ xung quanh và buộc Berardi phải chuyền bóng dài lên tuyến trên, nơi mà Keogh và Tomori đã sẵn sàng để tranh chấp bóng bổng với Roofe hay Sáiz.

Trên đây là một video tổng hợp những tình huống thể hiện lối chơi mà Bielsa đã áp dụng cho Leeds United ở mùa giải này từ LUFCDATA. Ta có thể thấy được những tình huống pressing mà các cầu thủ Leeds đã thực hiện, những pha tranh chấp thành công và những tình huống chuyển hóa từ tấn công sang phòng ngự rất nhanh.

· VAI TRÒ CẦU THỦ

Dưới thời Bielsa, ông đã thay đổi lối chơi của Leeds rất nhiều, bên cạnh đó ông cũng áp đặt những vai trò khá mới cho một số cầu thủ trong đội hình, chính nhờ điều đó đã làm thay đổi hoàn toàn diện mạo của Leeds so với mùa giải trước:

-Inverted Wing-back: Luke Ayling

Khi Christiansen và Heckingbottom vẫn còn là HLV Leeds, Ayling thi đấu với vai trò của một hậu vệ biên thuần túy, chỉ hỗ trợ tấn công và hoàn thành nhiệm vụ phòng ngự của mình ở khu vực hành lang cánh phải. Thế nhưng, khi Bielsa đến, ông đã giao cho hậu vệ người Anh một vai trò khác hẳn so với những gì mà anh đã từng trải nghiệm.

Ayling di chuyển vào giữa khu vực hậu vệ và tiền vệ

Ở vai trò của một Inverted Wing-back, Ayling (chấm xanh) sẽ được phép di chuyển vào khu vực biên trong (half space) để tạo khoảng trống cho Saiz và Hernández. Bên cạnh đó, anh cũng thường xuyên bó vào trung lộ để hỗ trợ các trung vệ trong nhiệm vụ phòng ngự.

Tình huống dưới đây là một ví dụ về vai trò của Ayling trong những đợt tấn công của Leeds. Sau khi thực hiện pha tắc bóng, anh lập tức lấy bóng để phát động tấn công, bên cạnh đó anh cũng nhận thấy được Saiz đang ở vào vị trí thuận lợi và chuyền bóng cho tiền vệ người Tây Ban Nha.

Sau khi chuyền bóng cho Sáiz ở half-space…

Sau khi đã thực hiện đường chuyền, anh di chuyển ra phía ngoài của Saiz để trám vào khoảng trống mà tiền vệ này đã để lại. Và khi đã đến được vòng cấm của đối phương thì anh đã di chuyển vào trung lộ nhằm tạo thêm lựa chọn cho Mateusz Klich chuyền bóng.

…Ayling di chuyển vào vòng cấm để tạo thêm một phương án chuyền bóng

-Tiền vệ phòng ngự: Kalvin Phillips:
Trong 5 trận đấu đầu mùa giải năm nay, Kalvin Phillips là cầu thủ tuy luôn bị đánh giá thấp bởi vai trò của mình trên sân, nhưng anh đóng vai trò rất quan trọng trong đội hình của Leeds.
Thi đấu ở vị trí tiền vệ phòng ngự của đội bóng, tiền vệ người Anh có nhiệm vụ liên kết 2 tuyến hậu vệ và tiền vệ với nhau, đồng thời anh cũng là người chuyên thu hồi bóng để giúp Leeds thoát khỏi những tình huống pressing đến từ đối phương. Trong những tình huống phòng ngự của cả đội, Phillips phải luôn sẵn sàng để tranh chấp bóng và giải nguy cho các đồng đội.

Một ví dụ về vai trò của Kalvin Phillips

Như đã nói, Bielsa ưa thích việc đội bóng của mình thi đấu với 3 trung vệ, và ông đã sử dụng Phillips như một trung vệ thứ 3 để tạo thành hàng phòng ngự 5 người (hình dưới). Điều này sẽ giúp Leeds có thể phòng ngự trước những đội bóng có hàng công 3 người hay thi đấu với sơ đồ 4-2-3-1 với 3 tiền vệ công dâng cao.

Phillips thi đấu như một trung vệ khi Leeds phòng ngự

Khi di chuyển xuống vị trí trung vệ, Phillips sẽ trám vào vị trí của Gaetano Berardi, người thường xuyên rời khỏi vị trí của mình để tranh chấp bóng với cầu thủ đối phương hoặc tổ chức những đợt tấn công cho Leeds. Với sự hỗ trợ của tiền vệ người Anh, Leeds sẽ không phải quá lo lắng về việc thiếu người trong những tình huống phòng ngự, và chắc chắn sẽ có ít nhất đủ quân số bên phần sân nhà.

-Tiền vệ tấn công: Samu Sáiz
Nhờ vào khả năng cơ động và linh hoạt của Sáiz mà Bielsa có thể sắp xếp anh ở nhiều vị trí khác nhau như tiền vệ trung tâm, tiền vệ tấn công và cả hộ công. Nhưng dù anh thi đấu ở đâu thì nhiệm vụ mà vị HLV người Argentina giao cho anh cũng vẫn sẽ giữ nguyên, đó là phát động tấn công và liên kết các đồng đội trên sân. Vai trò của tiền vệ người Tây Ban Nha tuy không thể tỏa sáng như những người đồng đội khác, nhưng nó rất quan trọng vì nếu không có Sáiz, Bielsa sẽ không thể thực hiện được những toan tính của mình.

Thông số của Samu Sáiz trong trận đấu với Derby (Source: StatZone)

Thường thì Sáiz sẽ ít tham gia vào nhiệm vụ phòng ngự của cả đội mà chỉ trực chờ ở những điểm nóng để nhận bóng, nhưng nếu anh cảm thấy xung quanh mình có quá ít hoặc không có đồng đội hỗ trợ thì anh vẫn có thể thực hiện những tình huống tranh chấp bóng với cầu thủ đối phương để có thể phát động tấn công ngay trên phần sân của họ.

Mặc dù Sáiz ít khi tham gia những tình huống phòng ngự…

Bên cạnh đó, tiền vệ người Tây Ban Nha vẫn sẵn sàng hỗ trợ các đồng đội kèm người như tình huống dưới đây, anh luôn giữ khoảng cách nhất định với hai tiền vệ của Derby để luôn sẵn sàng cắt bóng nếu như những trung vệ thực hiện những đường chuyền đến họ.

…nhưng anh luôn sẵn sàng để hỗ trợ các đồng đội khi cần thiết.

Sáiz thường đóng vai trò tâm điểm trên sân, bởi anh luôn sẵn sàng di chuyển vào những vị trí thuận lợi hoặc lôi kéo các hậu vệ đối phương nhằm mở ra khoảng trống cho các đồng đội phía sau di chuyển vào. Anh cũng được Bielsa cho phép để thực hiện những pha đi bóng nhiều hơn những cầu thủ khác, và đồng thời hoán đổi vị trí và vai trò với Hernández (Sáiz sẽ trở thành một tiền vệ biên, để lại khoảng trống cho Hernández – một tiền vệ kiến thiết di chuyển vào phía trong).

-Tiền vệ trung tâm: Mateusz Klich – Pablo Hernández

Mateusz Klich đóng vai trò như một tiền vệ di chuyển giữa khoảng trống của tuyến tiền vệ và tiền đạo của Leeds. Anh có thể lùi sâu và đứng ngang Phillips để hỗ trợ phòng ngự, hoặc di chuyển lên cao để hỗ trợ tấn công, thậm chí đôi lúc Klich còn ở vào vị trí cao hơn cả Sáiz và chỉ đứng sau Roofe. Tiền vệ người Ba Lan đóng vai trò như một tiền vệ thu hồi bóng ở phần sân của đối phương, đồng thời anh cũng di chuyển để lôi kéo các cầu thủ đối phương theo mình.

Còn với Hernández, anh là một playmaker của cả đội, nhưng lại được Bielsa xếp đá ở cánh phải. Cùng với Sáiz, cả hai đều liên tục hoán đổi vị trí cho nhau nhằm gây rối cho các cầu thủ đối phương, đây là một điểm bất ngờ mà Bielsa muốn tạo ra khi đối đầu với đội bóng có hàng thủ được xây dựng chắc chắn. Khi phòng ngự, Hernández sẽ giữ vị trí cánh phải của mình và hỗ trợ Ayling, còn trong những tình huống tấn công, anh di chuyển vào khoảng trống mà Sáiz đã tạo ra sau khi di chuyển ra cánh để có thể thực hiện những đường chuyền cho các đồng đội phía trên, trong đó có cả Klich.  Sự ăn ý giữa Klich và Hernández là khá tốt, bởi họ đã thi đấu với nhau từ mùa giải trước. Nhưng phải đến tận mùa giải năm nay, điều đó mới được thể hiện rõ qua những tình huống mà cả hai phối hợp với nhau để tạo nên những bàn thắng hay những tình huống tấn công nguy hiểm như trong hai tình huống ở hai trận Derby với Norwich dưới đây.

Tình huống kiến tạo của Hernández cho Klich
Đường chuyền của Hernández đến cho Alioski có công rất lớn của Klich (và Roofe)

Tình huống ghi bàn ở trận đấu với Derby cũng không có gì quá đặc biệt, nhưng tình huống dẫn đến bàn thắng của anh trong trận đấu với Norwich lại cho thấy sự ăn ý của cả hai tiền vệ nói riêng và cả đội nói chung. Sau khi Kemar Roofe nhả bóng cho Hernández, Klich và Roofe đã lập tức chạy vào hướng di chuyển của tiền vệ người Tây Ban Nha nhưng vẫn tạo được một khoảng trống đủ lớn để anh có thể thực hiện đường chuyền cho Alioski, người đã vượt mặt Ivo Pinto và sẵn sàng nhận bóng. Khi Klich và Roofe di chuyển, đã có ít nhất 3 hậu vệ (Hanley, Klose, Lewis) bị kéo theo, và Hernández cũng đã mang theo 2 cầu thủ khác (Trybull và Leitner), vì thế Alioski có thể thoải mái di chuyển vào vòng cấm mà không gặp phải bất cứ trở ngại nào.

Full-back to Centre-back: Gaetano Berardi

Bielsa luôn thích sử dụng những hậu vệ biên và biến họ thành những trung vệ, vì ông tin rằng họ có khả năng giữ bóng và đi bóng tốt hơn để đội bóng có thể tổ chức tấn công từ tuyến hậu vệ. Ở Leeds, ông đã lựa chọn Gaetano Berardi, hậu vệ người Thụy Sĩ, để thi đấu như một trung vệ.
Trong 6 trận đấu đầu tiên tại Championship, Berardi đã thực hiện 85 đường chuyền với tỉ lệ chính xác là 82,5%, một con số khá ổn đối với một trung vệ điều phối bóng. Bên cạnh đó, anh cũng tỏ ra khá xông xáo ở những tình huống phòng ngự của đội, với 1,8 pha đánh chặn, 2 pha tắc bóng và 6 pha phá bóng mỗi trận.

Thông số của Gaetano Berardi trong trận đấu với Middlesbrough (Source: StatZone)

· KẾT LUẬN:

Marcelo Bielsa là một HLV tài ba bởi chiến thuật và những triết lí của mình, ông đã gây ảnh hưởng lớn lên rất nhiều những HLV nổi tiếng trong làng bóng đá như Pep Guardiola, Diego Simeone hay Mauricio Pochettino. Mặc dù sự nghiệp của ông không có quá nhiều điều nổi bật, nhưng Bielsa vẫn cho thấy một phong cách đặc trưng của riêng mình ở mỗi đội bóng mà ông đi qua.  Với việc đồng ý trở thành thuyền trưởng của Leeds United, một gã khổng lồ ngủ quên của bóng đá Anh, Bielsa sẽ lần đầu trải nghiệm môi trường bóng đá Anh ở tuổi 63, và những gì Leeds đang thể hiện tại Championship ở mùa giải năm nay đang thể hiện tham vọng của vị thuyền trưởng người Argentina nói riêng và cả đội bóng nói chung trong việc trở lại Premier League.

yết định thay đổi diện mạo của đội bóng bằng việc bổ nhiệm vị thuyền trưởng lão luyện – Marcelo Bielsa, điều này thể hiện tham vọng rất lớn của ông chủ người Ý và chắc chắn ông cũng kì vọng rằng đội bóng sẽ kết thúc mùa giải với một tấm vé trở lại Premier League. Với sự bổ nhiệm của Bielsa, nhiều cổ động viên đã đặt ra câu hỏi rằng, Leeds sẽ thi đấu như thế nào dưới bàn tay nhào nặn của vị HLV người Argentina?

Từ trái sang: Patrick Bamford, Barry Douglas, Lewis Baker, Izzy Brown, Jamal Blackman, Jack Harrison

· TỔNG QUAN:
-Lực lượng của Leeds:

Mùa hè vừa qua thật sự là một mùa hè bận rộn đối với Leeds, bởi họ đã chia tay rất nhiều những cầu thủ như Felix Wiedwald (đến Frankfurt), Andy Lonergan (đến Middlesbrough), Ronaldo Vieira (đến Sampdoria), Laurens De Bock (đến Oostende),… Thế nhưng, đội bóng cũng đã không mất quá nhiều thời gian để có được chữ kí của những người thay thế.

Với vị trí thủ môn, họ đã mượn về thủ môn trẻ Jamal Blackman từ Chelsea và trao cơ hội bắt chính cho Bailey Peacock-Farrell, người chỉ mới là thủ môn thứ 3 của đội bóng ở mùa giải trước. Để khỏa lấp vào vị trí mà De Bock để lại, Leeds đã đưa về Barry Douglas, một cựu binh và nhà vô địch Championship cùng với Wolverhampton nhằm bổ sung chất lượng cho hành lang cánh trái. Ở vị trí tiền vệ trung tâm, tài năng trẻ Lewis Baker được BLĐ đội bóng lựa chọn như một sự thay thế cho Ronaldo Vieira, người đã chuyển sang Sampdoria với mức phí 7,7 triệu Bảng. Trong đội hình của Leeds có rất nhiều những tiền vệ biên xuất sắc, thế nhưng họ vẫn đưa về Jack Harrison và Izzy Brown từ Man City và Chelsea dưới dạng cho mượn nhằm tạo thêm sự đa dạng ở cả hai hành lang cánh. Mùa hè vừa qua, Leeds cũng đã chia tay với rất nhiều những trung phong như Marcus Antonsson, Pawel Cibicki, Caleb Ekuban và đặc biệt là Pierre-Michel Lasogga, người đã trở lại Hamburg SV sau khi hết hạn cho mượn, và vì thế đội bóng đã quyết định chi ra con số 7 triệu bảng để đưa về Patrick Bamford từ Middlesbrough.

-Ưu điểm:
Trình độ giữa các cầu thủ trong đội hình của Leeds là không quá cao, ngay cả các cầu thủ trẻ như Tom Pearce, Conor Shaughnessy hay Jamie Shackleton cũng có thể sẵn sàng ra sân cùng với những cầu thủ đội một khác.  Bielsa thường chỉ sử dụng một đội hình cho nhiều trận đấu khác nhau, ông chỉ thay đổi nếu như cầu thủ đó gặp chấn thương hay vấn đề về thẻ phạt. Trong 6 trận đấu đầu tiên của ông tại Championship, ông chỉ mới sử dụng 17/23 cầu thủ của mình, bao gồm cả Stuart Dallas, Lewis Baker, Jack Harrison và Patrick Bamford, những người chỉ thường xuyên vào sân từ băng ghế dự bị.

-Khuyết điểm:

Với việc đã chia tay Wiedwald và Lonergan trong mùa hè vừa qua, Leeds lúc này chỉ còn lại Peacock-Farrell và Blackman là những thủ môn có thể bắt chính. Mặc dù cả hai đều đã có quãng thời gian thi đấu tại Championship, thế nhưng kinh nghiệm của họ vẫn không đủ để giúp Bielsa an tâm về vị trí trong khung gỗ của mình, phần vì cả hai đều còn quá trẻ (Peacock-Farrell chỉ mới 21, Blackman năm nay 24). Một ví dụ điển hình là quả đá phạt thành bàn của Tom Lawrence trong trận đấu với Derby ở vòng 2 của Championship, cựu tiền đạo của Leicester có khả năng để sút qua hàng rào của Leeds và làm khó Farrell, thế nhưng anh lại đưa ra quyết định khá mạo hiểm là sút vào góc cao nơi thủ môn trẻ người Bắc Ireland đang đứng. Và chính quyết định đó lại làm khó Peacock-Farrell bởi anh chưa từng gặp bất cứ quả đá phạt nào như thế, và vì đã lỡ đà bay sang góc trái khung thành nên anh đã chậm hơn quả bóng một nhịp để rồi không kịp trở tay.

Vị trí trung vệ cũng là tử huyệt của Leeds ở mùa giải này, bởi họ đã không có bất cứ một sự bổ sung nào sau khi Matthew Pennington trở về Everton. Mặc dù cả Berardi và Ayling đều đã được Bielsa sử dụng ở vị trí này nhưng cho đến lúc này cả hai vẫn chưa thể đem lại sự an tâm cho ông thầy người Argentina. Trong trận đấu với Swansea, khi Liam Cooper bất ngờ vắng mặt phút chót, Bielsa đã phải sử dụng Ayling ở vị trí trung vệ và để Shackleton thi đấu ở hành lang cánh phải. Mặc dù màn trình diễn của Shackleton là rất đáng khích lệ, nhưng với Ayling thì đó là một ngày đáng quên với anh bởi anh đã không thể có được sự liên kết với Berardi như những gì mà Jansson hay Cooper đã làm và liên tục bị Oliver McBurnie và Bersant Celina gây sức ép.

Một vị trí khác cũng đang được đặt vào tình trạng báo động là vị trí tiền vệ phòng ngự, nơi mà Kalvin Phillips đang trấn giữ. Những gì Phillips trình diễn ở mùa giải năm nay (xem phần phân tích ở phía dưới) đã và đang gây ấn tượng rất lớn đối với cả Bielsa lẫn các cổ động viên. Nhưng nếu anh vắng mặt hoặc bị thay ra sớm như trong trận đấu với Swansea, vị trí đó có thể sẽ khiến cho Leeds phải vất vả vì những cái tên khác như Baker hay Forshaw đều không thể đem lại sự chắc chắn như Phillips.

· ĐỘI HÌNH:

Đội hình xuất phát của Leed United trong một trận đấu

“Nếu đối phương chỉ chơi với 2 tiền đạo, vậy tại sao chúng tôi lại phải phòng ngự với 4 người, thay vì 3? Như vậy tôi sẽ mất đi một lựa chọn ở những vị trí khác trên sân.” – Marcelo Bielsa

Marcelo Bielsa rất yêu thích sơ đồ 3-3-1-3 bởi theo như triết lí của ông, chỉ cần phòng ngự với 3 người là quá đủ để đối đầu với hàng công của đối phương, và ở những đội bóng mà ông đã đi qua như Marseille hay Lille, chúng ta đều có thể thấy được sơ đồ 3-3-1-3 vận hành khá tốt dưới bàn tay của ông. Thế nhưng, tại Athletic Bilbao, ông đã sử dụng một biến thể của 3-3-1-3, đó là 4-1-2-3 để có thể thích nghi với môi trường bóng đá Tây Ban Nha với một tiền vệ phòng ngự di chuyển sâu hơn nhằm hỗ trợ cho 2 trung vệ. Và khi chuyển sang Leeds, ông vẫn tiếp tục sử dụng sơ đồ biến thể, và thậm chí ông đã khắc phục một số vấn đề từ 4-1-2-3, để rồi chuyển sang một sơ đồ có thiên hướng phòng ngự hơn là 4-1-4-1.

Trong trận đấu, các cầu thủ Leeds có thể tự do di chuyển để có thể tạo thành những đội hình khác nhau như 4-2-3-1 hay 3-3-1-3. Với 4-2-3-1, lúc này Klich sẽ thi đấu ngang với Phillips để hỗ trợ tiền vệ người Anh trong công việc phòng ngự, và Sáiz sẽ dâng cao để thi đấu như một tiền vệ tấn công. Còn với 3-3-1-3, Kalvin Phillips sẽ đá như một trung vệ điều phối bóng giữa Berardi và Cooper, Klich sẽ đứng ngang với 2 wing-back là Douglas với Ayling, Sáiz sẽ được phép tự do di chuyển ở giữa hai tuyến wing-back – tiền vệ và tiền đạo phía trên.

Các cầu thủ di chuyển thành sơ đồ 4-2-3-1 trong trận đấu với Stoke City .

· LỐI CHƠI:

Trong mỗi trận đấu, chúng ta thường thấy hàng tiền vệ phía trên của Leeds tỏ ra rất linh hoạt ở những tình huống di chuyển. Với hai tiền vệ biên (Alioski và Sáiz – sau khi đã hoán đổi vị trí với Hernández), họ sẽ liên tục di chuyển ra sát đường biên nhằm kéo giãn hàng hậu vệ của đối phương và tạo ra khoảng trống để Roofe, Klich và Hernández khai thác.

Alioski và Sáiz thường xuyên di chuyển dạt biên

Một trong những tình huống như thế đã trở thành bàn thắng ở trận đấu thứ hai với Derby County, người ghi bàn không ai khác chính là tiền vệ người Ba Lan – Mateusz Klich.

Tình huống kiến tạo của Hernández cho Klich trước khi tiền vệ người Ba Lan ghi bàn

“Khi tình huống tấn công diễn ra bên trái, Pablo và Ayling sẽ di chuyển vào vòng cấm, còn nếu từ bên phải, Douglas và Alioski sẽ xâm nhập vòng cấm.”
Một điểm linh hoạt khác trong lối chơi của Leeds đó chính là việc các cầu thủ thi đấu ở cả 2 cánh đều có thể xâm nhập vào vòng cấm để tìm kiếm bàn thắng cho bản thân. Bielsa đã nói rằng, khi tình huống tấn công diễn ra bên trái, Hernández và Ayling sẽ di chuyển vào vòng cấm, và ngược lại với Alioski và Douglas. Ở mùa giải năm nay, Alioski cũng đã có được một bàn thắng cho mình trong trận đấu với Derby nhờ vào tình huống tương tự như vậy.

Leeds cũng có khả năng chuyển từ phòng ngự thành tấn công khá nhanh nhờ vào những cầu thủ có tốc độ tốt như Alioski, Sáiz hay Ayling. Bielsa luôn mong muốn đội bóng của mình phải có nhiều quân số hơn so với đối phương ngay trên phần sân của họ, và các cầu thủ cũng luôn có thể chuyển cánh nếu như họ cảm thấy khu vực của mình đang có quá nhiều cầu thủ của đối phương.

Marcelo Bielsa luôn mong muốn rằng đội bóng của mình phải có nhiều quân số hơn so với các hậu vệ hay tiền vệ đối phương trong những tình huống phản công, chính vì thế ông luôn khuyến khích các cầu thủ tổ chức tấn công ngay khi có bóng, đồng thời tạo điều kiện để những cái tên có tốc độ tốt như Alioski, Sáiz hay Ayling tìm kiếm khoảng trống bên phần sân đối phương. Bên cạnh đó, nếu như các cầu thủ cảm thấy khu vực của mình đang trở nên quá tải (có quá nhiều hậu vệ đối phương) thì họ vẫn được phép chuyển cánh cho nhau nhằm gây rối cho các hậu vệ.   Mặc dù thi đấu với một cường độ khá nhanh, thế nhưng Bielsa luôn yêu cầu các học trò phải giữ được quyền kiểm soát bóng và không làm mất bóng. Chính vì thế, ta ít khi thấy những tiền vệ hay tiền đạo thực hiện những đường chuyền dài trong thế bế tắc, mà họ vẫn giữ bóng để rồi chuyền xuống tuyến tiền vệ và từ đó tổ chức tấn công trở lại. Tính đến thời điểm này (6 trận đấu đầu tiên tại Championship), Leeds sở hữu tỉ lệ kiểm soát bóng cao nhất giải đấu (56,3%, cách 1,7% so với đội xếp thứ 2 là Brentford) và họ cũng sở hữu tỉ lệ chuyền bóng chính xác cao nhất với 79%. Trung bình mỗi trận, Leeds thực hiện 467,7 đường chuyền, bao gồm 343,8 đường chuyền ngắn thành công (nhiều nhất giải) và chỉ 25,8 đường chuyền dài thành công (xếp thứ 18/24 đội).

Trong những tình huống phòng ngự, Bielsa luôn khuyến khích các học trò kèm người khu vực (zonal marking) nhằm có thể giữ các cầu thủ đối phương trong tầm kiểm soát và sẵn sàng tranh chấp bóng nếu như các cầu thủ Leeds nhận thấy bóng đang ở gần vị trí của mình.

Leeds tổ chức kèm người khá chặt chẽ

Dưới bàn tay của Bielsa, ông đã áp dụng triết lí pressing khá rắn cho các cầu thủ Leeds, và ông yêu cầu các cầu thủ thực hiện nó ngay trên phần sân của đối phương với mục tiêu giành lại bóng càng nhanh càng tốt. Mọi thứ đều bắt đầu từ Kemar Roofe, tiền đạo người Anh được giao nhiệm vụ bắt bộ đôi trung vệ của đối phương và ngăn chặn họ trong việc tung ra những đường chuyền lên tuyến tiền vệ.

Tất cả các cầu thủ Leeds đều sẵn sàng để tranh chấp bóng

Tuyến pressing thứ 2 của đội bao gồm Alioski, Sáiz và Hernández, cả 3 sẽ có nhiệm vụ khóa chặt cầu thủ đang có bóng và giới hạn khả năng chuyền bóng của cầu thủ đó. Họ sẽ nhận được sự giúp đỡ đến từ Mateusz Klich và Kalvin Phillips ở tuyến thứ 3, cả hai sẽ thường xuyên dâng cao và tranh chấp cầu thủ giữ bóng nhưng đồng thời đảm bảo rằng mình không phạm lỗi với cầu thủ đó. Mục đích của việc này chính là khiến cho đối phương phải thực hiện những đường chuyền dài lên tiền đạo phía trên, và đó cũng là thời điểm mà hàng hậu vệ bắt đầu nhiệm vụ của mình.

Khi đối thủ đang có bóng ở phần sân nhà của họ, 4 hậu vệ của Leeds sẽ dâng cao lên khu vực giữa sân và tạo ra bẫy việt vị ở phần sân của mình. Nếu đối phương đã tỏ ra bế tắc bởi sức ép đến từ hàng tiền vệ và tiền đạo của Leeds, họ sẽ buộc phải chuyền dài nhằm giải phóng điểm nóng và phát động tấn công, chính lúc này sẽ là lúc quyết định để hàng hậu vệ của Leeds giăng bẫy việt vị nhằm bắt bài tiền vệ hoặc tiền đạo của đối phương. Đối với những đội bóng sở hữu những cầu thủ có tốc độ như Stoke City hay Derby County, Bielsa sẽ chỉ đạo các học trò tập trung vào một cầu thủ và giành lại bóng một cách nhanh nhất để tránh những tình huống phản công đến từ đối phương.

Nhưng chính vì lối chơi pressing khá rắn như vậy đã đem đến khá nhiều rắc rối cho Leeds, đầu tiên là việc thiếu nhất quán giữa các cầu thủ với nhau. Như đã nói, các cầu thủ sẽ thường xuyên tập trung vào cầu thủ có bóng để giành được quyền kiểm soát bóng, điều đó đòi hỏi các cầu thủ khác cũng phải hỗ trợ để kèm những cầu thủ xung quanh, và nếu họ bất ngờ để lỏng một cầu thủ nào đó (như Mason Mount trong tình huống dưới đây), kế hoạch của Leeds sẽ đổ vỡ và có thể họ sẽ phải nhận những bàn thua.

Một ví dụ về việc các cầu thủ Leeds thường tập trung vào cầu thủ đang có bóng

Thứ hai, họ thường tỏ ra bế tắc trong những tình huống triển khai tấn công khi gặp phải những đội bóng có lối chơi pressing giống họ. Ngoại trừ Liam Cooper, những trung vệ còn lại của Leeds đều không có khả năng phát động tấn công bằng những đường chuyền dài, họ buộc phải nhờ vào sự hỗ trợ đến sự hỗ trợ đến từ Douglas hay những tiền vệ tuyến trên.

Các cầu thủ Swansea tổ chức kèm người khiến Ayling bị cô lập ý tưởng

Tình huống trong ảnh là một ví dụ khá điển hình khi Leeds gặp phải Swansea, một đội bóng với lối chơi pressing khá khó chịu đến từ Graham Potter. Khá thường xuyên ở mùa giải này, ta thấy Leeds hầu hết đều triển khai tấn công từ tuyến hậu vệ, chính Potter cũng đã nắm được điều này, và vì thế ông đã chỉ đạo Bersant Celina, Oliver McBurnie và Barrie McKay theo sát những hậu vệ và tiền vệ tuyến dưới của Leeds, nhằm cô lập Luke Ayling và buộc hậu vệ này phải thực hiện những tình huống chuyền dài lên tuyến trên, nơi mà van der Hoorn và Rodon luôn sẵn sàng để tranh chấp với những cầu thủ nhỏ con của Leeds.

Tình huống tương tự diễn ra trong trận đấu với Derby

Đây là một tình huống tương tự trong trận đấu với Derby, nhưng lần này các cầu thủ Derby lại pressing trên một phương diện rộng hơn. Ngay khi bước vào trận đấu, Derby đã lập tức triển khai pressing ngay trên phần sân của Leeds với từng cầu thủ một kèm nhau nhằm loại bỏ những ý tưởng triển khai bóng ngắn đến từ Berardi. Mặc dù Cooper đã chủ động để chạy sang nhằm tạo ra một phương án chuyền bóng cho hậu vệ người Thụy Sĩ, nhưng Waghorn đã chủ động kèm sát để tránh bất cứ sự hỗ trợ nào đến từ xung quanh và buộc Berardi phải chuyền bóng dài lên tuyến trên, nơi mà Keogh và Tomori đã sẵn sàng để tranh chấp bóng bổng với Roofe hay Sáiz.

Trên đây là một video tổng hợp những tình huống thể hiện lối chơi mà Bielsa đã áp dụng cho Leeds United ở mùa giải này từ LUFCDATA. Ta có thể thấy được những tình huống pressing mà các cầu thủ Leeds đã thực hiện, những pha tranh chấp thành công và những tình huống chuyển hóa từ tấn công sang phòng ngự rất nhanh.

· VAI TRÒ CẦU THỦ

Dưới thời Bielsa, ông đã thay đổi lối chơi của Leeds rất nhiều, bên cạnh đó ông cũng áp đặt những vai trò khá mới cho một số cầu thủ trong đội hình, chính nhờ điều đó đã làm thay đổi hoàn toàn diện mạo của Leeds so với mùa giải trước:

-Inverted Wing-back: Luke Ayling

Khi Christiansen và Heckingbottom vẫn còn là HLV Leeds, Ayling thi đấu với vai trò của một hậu vệ biên thuần túy, chỉ hỗ trợ tấn công và hoàn thành nhiệm vụ phòng ngự của mình ở khu vực hành lang cánh phải. Thế nhưng, khi Bielsa đến, ông đã giao cho hậu vệ người Anh một vai trò khác hẳn so với những gì mà anh đã từng trải nghiệm.

Ayling di chuyển vào giữa khu vực hậu vệ và tiền vệ

Ở vai trò của một Inverted Wing-back, Ayling (chấm xanh) sẽ được phép di chuyển vào khu vực biên trong (half space) để tạo khoảng trống cho Saiz và Hernández. Bên cạnh đó, anh cũng thường xuyên bó vào trung lộ để hỗ trợ các trung vệ trong nhiệm vụ phòng ngự.

Tình huống dưới đây là một ví dụ về vai trò của Ayling trong những đợt tấn công của Leeds. Sau khi thực hiện pha tắc bóng, anh lập tức lấy bóng để phát động tấn công, bên cạnh đó anh cũng nhận thấy được Saiz đang ở vào vị trí thuận lợi và chuyền bóng cho tiền vệ người Tây Ban Nha.

Sau khi chuyền bóng cho Sáiz ở half-space…

Sau khi đã thực hiện đường chuyền, anh di chuyển ra phía ngoài của Saiz để trám vào khoảng trống mà tiền vệ này đã để lại. Và khi đã đến được vòng cấm của đối phương thì anh đã di chuyển vào trung lộ nhằm tạo thêm lựa chọn cho Mateusz Klich chuyền bóng.

…Ayling di chuyển vào vòng cấm để tạo thêm một phương án chuyền bóng

-Tiền vệ phòng ngự: Kalvin Phillips:
Trong 5 trận đấu đầu mùa giải năm nay, Kalvin Phillips là cầu thủ tuy luôn bị đánh giá thấp bởi vai trò của mình trên sân, nhưng anh đóng vai trò rất quan trọng trong đội hình của Leeds.
Thi đấu ở vị trí tiền vệ phòng ngự của đội bóng, tiền vệ người Anh có nhiệm vụ liên kết 2 tuyến hậu vệ và tiền vệ với nhau, đồng thời anh cũng là người chuyên thu hồi bóng để giúp Leeds thoát khỏi những tình huống pressing đến từ đối phương. Trong những tình huống phòng ngự của cả đội, Phillips phải luôn sẵn sàng để tranh chấp bóng và giải nguy cho các đồng đội.

Một ví dụ về vai trò của Kalvin Phillips

Như đã nói, Bielsa ưa thích việc đội bóng của mình thi đấu với 3 trung vệ, và ông đã sử dụng Phillips như một trung vệ thứ 3 để tạo thành hàng phòng ngự 5 người (hình dưới). Điều này sẽ giúp Leeds có thể phòng ngự trước những đội bóng có hàng công 3 người hay thi đấu với sơ đồ 4-2-3-1 với 3 tiền vệ công dâng cao.

Phillips thi đấu như một trung vệ khi Leeds phòng ngự

Khi di chuyển xuống vị trí trung vệ, Phillips sẽ trám vào vị trí của Gaetano Berardi, người thường xuyên rời khỏi vị trí của mình để tranh chấp bóng với cầu thủ đối phương hoặc tổ chức những đợt tấn công cho Leeds. Với sự hỗ trợ của tiền vệ người Anh, Leeds sẽ không phải quá lo lắng về việc thiếu người trong những tình huống phòng ngự, và chắc chắn sẽ có ít nhất đủ quân số bên phần sân nhà.

-Tiền vệ tấn công: Samu Sáiz
Nhờ vào khả năng cơ động và linh hoạt của Sáiz mà Bielsa có thể sắp xếp anh ở nhiều vị trí khác nhau như tiền vệ trung tâm, tiền vệ tấn công và cả hộ công. Nhưng dù anh thi đấu ở đâu thì nhiệm vụ mà vị HLV người Argentina giao cho anh cũng vẫn sẽ giữ nguyên, đó là phát động tấn công và liên kết các đồng đội trên sân. Vai trò của tiền vệ người Tây Ban Nha tuy không thể tỏa sáng như những người đồng đội khác, nhưng nó rất quan trọng vì nếu không có Sáiz, Bielsa sẽ không thể thực hiện được những toan tính của mình.

Thông số của Samu Sáiz trong trận đấu với Derby (Source: StatZone)

Thường thì Sáiz sẽ ít tham gia vào nhiệm vụ phòng ngự của cả đội mà chỉ trực chờ ở những điểm nóng để nhận bóng, nhưng nếu anh cảm thấy xung quanh mình có quá ít hoặc không có đồng đội hỗ trợ thì anh vẫn có thể thực hiện những tình huống tranh chấp bóng với cầu thủ đối phương để có thể phát động tấn công ngay trên phần sân của họ.

Mặc dù Sáiz ít khi tham gia những tình huống phòng ngự…

Bên cạnh đó, tiền vệ người Tây Ban Nha vẫn sẵn sàng hỗ trợ các đồng đội kèm người như tình huống dưới đây, anh luôn giữ khoảng cách nhất định với hai tiền vệ của Derby để luôn sẵn sàng cắt bóng nếu như những trung vệ thực hiện những đường chuyền đến họ.

…nhưng anh luôn sẵn sàng để hỗ trợ các đồng đội khi cần thiết.

Sáiz thường đóng vai trò tâm điểm trên sân, bởi anh luôn sẵn sàng di chuyển vào những vị trí thuận lợi hoặc lôi kéo các hậu vệ đối phương nhằm mở ra khoảng trống cho các đồng đội phía sau di chuyển vào. Anh cũng được Bielsa cho phép để thực hiện những pha đi bóng nhiều hơn những cầu thủ khác, và đồng thời hoán đổi vị trí và vai trò với Hernández (Sáiz sẽ trở thành một tiền vệ biên, để lại khoảng trống cho Hernández – một tiền vệ kiến thiết di chuyển vào phía trong).

-Tiền vệ trung tâm: Mateusz Klich – Pablo Hernández

Mateusz Klich đóng vai trò như một tiền vệ di chuyển giữa khoảng trống của tuyến tiền vệ và tiền đạo của Leeds. Anh có thể lùi sâu và đứng ngang Phillips để hỗ trợ phòng ngự, hoặc di chuyển lên cao để hỗ trợ tấn công, thậm chí đôi lúc Klich còn ở vào vị trí cao hơn cả Sáiz và chỉ đứng sau Roofe. Tiền vệ người Ba Lan đóng vai trò như một tiền vệ thu hồi bóng ở phần sân của đối phương, đồng thời anh cũng di chuyển để lôi kéo các cầu thủ đối phương theo mình.

Còn với Hernández, anh là một playmaker của cả đội, nhưng lại được Bielsa xếp đá ở cánh phải. Cùng với Sáiz, cả hai đều liên tục hoán đổi vị trí cho nhau nhằm gây rối cho các cầu thủ đối phương, đây là một điểm bất ngờ mà Bielsa muốn tạo ra khi đối đầu với đội bóng có hàng thủ được xây dựng chắc chắn. Khi phòng ngự, Hernández sẽ giữ vị trí cánh phải của mình và hỗ trợ Ayling, còn trong những tình huống tấn công, anh di chuyển vào khoảng trống mà Sáiz đã tạo ra sau khi di chuyển ra cánh để có thể thực hiện những đường chuyền cho các đồng đội phía trên, trong đó có cả Klich.  Sự ăn ý giữa Klich và Hernández là khá tốt, bởi họ đã thi đấu với nhau từ mùa giải trước. Nhưng phải đến tận mùa giải năm nay, điều đó mới được thể hiện rõ qua những tình huống mà cả hai phối hợp với nhau để tạo nên những bàn thắng hay những tình huống tấn công nguy hiểm như trong hai tình huống ở hai trận Derby với Norwich dưới đây.

Tình huống kiến tạo của Hernández cho Klich
Đường chuyền của Hernández đến cho Alioski có công rất lớn của Klich (và Roofe)

Tình huống ghi bàn ở trận đấu với Derby cũng không có gì quá đặc biệt, nhưng tình huống dẫn đến bàn thắng của anh trong trận đấu với Norwich lại cho thấy sự ăn ý của cả hai tiền vệ nói riêng và cả đội nói chung. Sau khi Kemar Roofe nhả bóng cho Hernández, Klich và Roofe đã lập tức chạy vào hướng di chuyển của tiền vệ người Tây Ban Nha nhưng vẫn tạo được một khoảng trống đủ lớn để anh có thể thực hiện đường chuyền cho Alioski, người đã vượt mặt Ivo Pinto và sẵn sàng nhận bóng. Khi Klich và Roofe di chuyển, đã có ít nhất 3 hậu vệ (Hanley, Klose, Lewis) bị kéo theo, và Hernández cũng đã mang theo 2 cầu thủ khác (Trybull và Leitner), vì thế Alioski có thể thoải mái di chuyển vào vòng cấm mà không gặp phải bất cứ trở ngại nào.

Full-back to Centre-back: Gaetano Berardi

Bielsa luôn thích sử dụng những hậu vệ biên và biến họ thành những trung vệ, vì ông tin rằng họ có khả năng giữ bóng và đi bóng tốt hơn để đội bóng có thể tổ chức tấn công từ tuyến hậu vệ. Ở Leeds, ông đã lựa chọn Gaetano Berardi, hậu vệ người Thụy Sĩ, để thi đấu như một trung vệ.
Trong 6 trận đấu đầu tiên tại Championship, Berardi đã thực hiện 85 đường chuyền với tỉ lệ chính xác là 82,5%, một con số khá ổn đối với một trung vệ điều phối bóng. Bên cạnh đó, anh cũng tỏ ra khá xông xáo ở những tình huống phòng ngự của đội, với 1,8 pha đánh chặn, 2 pha tắc bóng và 6 pha phá bóng mỗi trận.

Thông số của Gaetano Berardi trong trận đấu với Middlesbrough (Source: StatZone)

· KẾT LUẬN:

Marcelo Bielsa là một HLV tài ba bởi chiến thuật và những triết lí của mình, ông đã gây ảnh hưởng lớn lên rất nhiều những HLV nổi tiếng trong làng bóng đá như Pep Guardiola, Diego Simeone hay Mauricio Pochettino. Mặc dù sự nghiệp của ông không có quá nhiều điều nổi bật, nhưng Bielsa vẫn cho thấy một phong cách đặc trưng của riêng mình ở mỗi đội bóng mà ông đi qua.  Với việc đồng ý trở thành thuyền trưởng của Leeds United, một gã khổng lồ ngủ quên của bóng đá Anh, Bielsa sẽ lần đầu trải nghiệm môi trường bóng đá Anh ở tuổi 63, và những gì Leeds đang thể hiện tại Championship ở mùa giải năm nay đang thể hiện tham vọng của vị thuyền trưởng người Argentina nói riêng và cả đội bóng nói chung trong việc trở lại Premier League.

Với Unai Emery- Arsenal sẽ mang trong mình một màu đỏ