Frank De Jong- Cánh chim lạ giữa lòng Châu Âu

De Jong nhưng xin lỗi, không phải là Miguel D Jong từng có cú phi cước vào ngực của Xabi Alonso. De Jong này là Frankie, anh có những tố chất nghệ sĩ hơn rất nhiều so với người đàn anh trước đây. Và Frankie đang được nhiều ông lớn ở Châu Âu thèm khát.

Soi kèo Vào một đêm đông lạnh lẽo đến nản lòng giữa tháng Giêng trên sân Johan Cruyff, Ajax Amsterdam đang trên con đường tìm lại bản thân sau những năm dài vắng bóng danh hiệu kể từ năm 2014. Và những thay đổi đang dần có những chuyển biến tích cực khi đội chủ sân John Cruyff đang có được những sự điều chỉnh về mặt nhân sự và chiến thuật.

Ngắm nhìn Ajax thi đấu, nhất là trên sân nhà, ta có thể rút ra vài điều: họ có được tỷ lệ kiểm soát bóng 60%, chiếm được nhiều ưu thế trên sân nhưng cũng khá mong manh trong việc giữ vững thế trận, có được nhiều bàn thắng hơn bàn thua, và nhất là sự có mặt trên sân của tuyển thủ trẻ Frenkie De Jong ở vị trí tiền vệ phòng ngự.

Một điều khác nữa rút ra được ở những trận đấu của Ajax, đó là luôn chắc chắn có một cầu thủ trẻ đáng quan tâm. Nhưng rõ ràng, không ai có thể vượt qua được De Jong ở vị thế này. Dù có nghĩ thế nào về chất lượng của Eredivisie và những cầu thủ mà họ đào tạo gần đây, vẫn có gì đó rất đặc biệt nơi Frenkie.

De Jong có được cả tư duy của một tiền vệ công. Sở hữu trong mình những kỹ năng độc đáo khi còn thi đấu cho đội trẻ của Willem II, de Jong chuyển đến Ajax vào mùa hè 2015 rồi sau đó quay về Willem II dưới dạng cho mượn ở mùa 2015/16. De Jong được gọi về trong thời gian nghỉ đông rồi được đưa vào đội trẻ của Ajax. Chỉ sau 1 năm ở Ajax, De Jong thu hút được những ánh nhìn ngưỡng mộ, và đã có nhiều những tranh luận về vị trí thực sự của anh trên sân.

“Khi phân tích Frenkie De Jong, tôi nhìn thấy tố chất của một số 6 như Schöne. Cậu ta là một mẫu tiền vệ hiện đại, dạng tiền vệ có thể vượt qua đối thủ một cách dễ dàng. Cậu ta khởi đầu ở vị trí số 6, nhưng rồi có thể chuyển lên vị trí số 8 hoặc số 10. Cậu có những tố chất tuyệt vời, ai cũng dễ dàng nhận ra được điều đó,” những lời đó xuất phát từ Peter Bosz, HLV của Frenkie.

Dick Advocaat cũng tham gia vào cuộc tranh luận này: “Tôi từng chứng kiến De Jong thi đấu ở vị trí số 6 khi cậu khoác áo đội trẻ Hà Lan. Nhưng đó là vị trí của các chân chuyền. Nên nếu bạn muốn các cầu thủ dồn lên tấn công nhanh, tôi dùng Daley Blind ở vị trí đó. Daley chỉ cần hai cú chạm bóng để phát động bóng. Frenkie có thể chuyền, nhưng cậu lại thích đi bóng hơn. Cậu ta không phải là một số 6. Một cầu thủ như cậu nên là một tiền vệ công thì hơn.”

Jan Boogers, một HLV ở đội trẻ của Willem II đồng ý với nhận định này: “Frenkie chơi ở vị trí số 10 khi còn thi đấu cho đội bóng của tôi. Cậu ấy thường chơi ở vị trí kiến thiết/tiền đạo ảo. Những cầu thủ chơi ở các vị trí này cần rất nhiều chất xám trong việc chọn vị trí và di chuyển, vì thế vị trí này rất khó thi đấu. Nhưng cậu ta đã thi đấu thành công. Chúng tôi thi đấu sòng phẳng trước Ajax và các đội trẻ của Đức và thường đánh bại họ dễ dàng. Frenkie dù nhỏ con nhất nhưng vẫn luồn lách và luôn thích thú trong việc đánh lừa cầu thủ đối phương.”

Tìm được lại điều mà họ đã để thất lạc từ lâu, Ajax vận hành theo hai sơ đồ 4-3-3 và 3-4-3 dưới thời Bosz. Mùa giải 2016/17 khởi đầu chậm chạp với Ajax, nhưng rồi vẫn được nhớ đến vì lối chơi tấn công cao độ của đội chủ sân Johan Cruyff. Dù để thua trước Man United ở trận Chung kết Europa League cuối mùa, Ajax vẫn có được một mùa giải thành công nhờ vào các tài năng trẻ. Tuy vậy, vẫn có những vấn đề với De Jong.

Dù rất tài năng, De Jong không có được sự quyết đoán và tầm vóc của Hakim Ziyech, tiền vệ công hàng đầu của Ajax. Anh vẫn chưa có được kinh nghiệm để thay thế Lasse Schone, và thiếu đi sự cứng rắn để thay thế Davy Klassen. Vậy nên, dù đã 20 tuổi, lứa tuổi được coi là “già” với các cầu thủ trẻ Ajax, De Jong vẫn rất ít khi được ra sân.

Ngôi sao sáng của Ajax Amssterdam

Và điều đó vẫn tiếp diễn kể cả khi Bosz đã rời đi và được thay thế bằng Marcel Keizer. Và trong mùa giải mới, một sự thay đổi về mặt nhân sự đã mở ra câu trả lời cho vấn đề của De Jong. Davinson Sanchez rời Ajax đến Tottenham, để lại một khoảng trống nơi hàng phòng ngự.

Và khi đó, Marcel Keizer đã ra một quyết định đầy dũng cảm: ông tận dụng sự cơ động và linh hoạt của Frenkie De Jong cho vị trí trung vệ nhằm thay thế Davinson Sanchez. Một quyết định dũng cảm chẳng khác gì việc Pep Guardiola sử dụng David Silva ở vị trí hậu vệ quét, nhằm giúp anh có được nhiều không gian nhất có thể.

Dù không cầm bóng hay cầm bóng, De Jong ngay lập tức chứng minh được rằng mình có thể thay thế người tiền bối 35 tuổi của mình. Anh là một chân chuyền tuyệt vời, không do dự trong các pha bóng, tham gia vào các tình huống bóng với sự uyển chuyển của một vũ công. De Jong là một cầu thủ rất cần thiết khi muốn luân chuyển giữa hàng tấn công và phòng thủ. Và rõ ràng, anh rất khéo léo khi có bóng trong chân.

Để De Jong chơi ở vị trí Libero, Keizer rõ ràng nên được ghi công như một người hoàn thiện chiến thuật của Bosz. Rinus Michel rõ ràng sẽ rất tự hào. Khi Keizer rời đi vào tháng 12, HLV mới của Ajax là Erik ten Hag vẫn đặt niềm tin vào lối chơi của người tiền nhiệm. Một quyết định mạo hiểm, nhưng hợp lý.

Ajax, ít khi phải chịu đựng sự khó chịu của bóng đá Châu Âu, vì vậy họ khá thoải mái trong việc sử dụng cầu thủ. De Jong vì vậy có được nhiều khoảng thời gian, không gian và cơ hội để phát triển ở vị trí mới. Đương nhiên, anh vẫn là một cầu thủ sáng tạo với khổ hình nhỏ con. De Jong có rất ít những tố chất của một trung vệ. Thế nhưng, có được sự linh hoạt trong lối chơi, Ajax và De Jong đã chứng minh rằng việc thay đổi vị trí của anh là một thành công thật sự. Những bài kiểm tra khó nhằn trước PSV trên sân nhà và Az Alkmaar trên sân khách, cả hai trận đấu mà Ajax bị đối thủ dồn ép, đều được đội chủ sân Johan Cruyff vượt qua một cách dễ dàng.

Khi lịch sử bóng đá không ngừng phát triển mà điển hình là sự biến tấu của các sơ đồ chiến thuật, thì vị trí thi đấu của cầu thủ hầu như cũng thay đổi theo. Một thủ lĩnh sở hữu tầm vóc sẽ trấn giữ vị trí trung tâm hàng thủ, một hậu vệ cánh dù tốc độ không cao cũng có thể chơi full-back, một kiến thiến gia án ngữ trung tâm tuyến tiền vệ, hay một cầu thủ chạy cánh hoàn toàn đủ sức chơi với vai trò trung phong cắm, … Đó mới chỉ là một vài ví dụ. Những sự hoán đổi vai trò hay vị trí không thường xuyên xuất hiện chỉ vì tuổi tác của cầu thủ. Tuy nhiên, những thay đổi về vị trí sẽ theo chỉ đạo của HLV, hoặc được yêu cầu bởi việc tuân thủ nghiêm ngặt một hệ thống chiến thuật, đang ngày càng trở nên phổ biến.

Trong lịch sử, thành công đến từ những sự thay đổi đột ngột như thế này là không thể chối cãi. Thierry Henry, một khi đã chấp nhận chuyển từ tiền vệ cánh sang tiền đạo cắm, sẽ mãi không thể trở lại thi đấu tốt ở cánh nữa. Hoặc một trường hợp khác là Gareth Bale. Cầu thủ xứ Wales cũng vĩnh viễn chẳng quay về thi đấu như là một hậu vệ cánh nữa – đúng theo nghĩa đen. Kể từ khi cập bến Man City với vai trò là một tiền vệ phòng ngự năm 2008, Vincent Kompany dần chuyển mình trở thành một trung vệ đẳng cấp và cũng sẽ chẳng thi đấu ở hàng tiền vệ nữa. Andrea Pirlo, tự do phát triển bản thân ở một vai trò rất riêng, và chưa bao giờ anh có ý nghĩ mình sẽ trở lại thi đấu như một số 10 cổ điển. Tuy nhiên, sự thay đổi mang tính dài hơi của việc biến tấu vị trí, thì sự thay đổi của De Jong chắc chắn sẽ ảnh hưởng tích cực đến sự nghiệp của cậu.

Phần lớn là nhờ vào những lối triển khai bóng đá chất lượng mà De Jong được tiếp cận và học hỏi. Một ít Tiki-taka, một phần của gegenpressing, một chút tư tưởng của Bóng đá Tổng lực, một chút hòa hợp giữa Johan Cruyff và Pep Guardiola – những sự thay đổi về vị trí đang dần rất phổ cập. Ajax mang trong mình bề dày lịch sử chiến thuật độc đáo của riêng họ. Và De Jong là một ví dụ điển hình bên cạnh nhiều cái tên khác.

Bất chấp bạn nghĩ gì về Manchester City, số tiền họ sẵn có, danh sách những cầu thủ dự phòng được liệt kê ra, và Guardiola. Ông chính là điển hình cho các xu hướng chiến thuật hiện đại. Những tư duy chiến thuật được tham chiếu ở trên về cơ bản đều nằm trong huyết quản của Guardiola. Cách tiếp cận đầy ám ảnh và sự tìm tòi không ngừng nghỉ của ông , bên cạnh sự quyến rũ đến gai góc ở lối đá mà ông đem lại, khiến cho sự đam mê với chiến thuật bóng đá của Pep được tôn lên hàng chủ đạo.

Tính linh hoạt là một thành phần quan trọng trong thành công của Manchester City mùa này. Những điểm nhấn chiếm ưu thế đằng sau tiềm năng tấn công đa dạng của họ, là vai trò và trách nhiệm của các full-back, những mục tiêu trên TTCN, sự khiêm nhường của Fabian Delph. Và có vẻ như, sự thiếu trơn tru trong lối vận hành sẽ tác động đáng kể đến khả năng ra đi Sergio Agüero từng được đánh gia không cao.

Tại Etihad và hơn thế nữa, các hậu vệ có thể hoạt động trong vòng ba tuần một cách hiệu quả, và rồi xa hơn là 4 hay 5 năm tiếp đến. Các trung vệ và tiền vệ chủ chốt giờ trở nên phụ thuộc lẫn nhau theo hướng đối lập, và vai trò hậu vệ cánh đã xoay vòng từ đơn giản trở thành một trong những vị trí phức tạp và bị đòi hỏi khắt khe nhất trên sân. Hơn nữa, những thay đổi vị trí trong giới hạn 90 phút ngày càng xuất hiện thường xuyên.

Và ngôi sao sáng của đội tuyển Hà Lan

Không còn nghi ngờ gì nữa, khả năng đa dạng một cách vượt trội ở nhiều vị trí cũng mang đến những mối nguy tiềm tàng. Hãy xem qua hàng tiền vệ trong 20 năm qua của đội tuyển Anh. Những gì bạn thấy được là một nghiên cứu về tính linh hoạt. Các cá nhân, cả cầu thủ và HLV có thể tham gia nhiều hơn vào việc khai thác sự cơ động để tận dụng tối đa sức mạnh và sức mạnh tập thể của họ không? Điều đó có thể suy ra một cách chắc chắn.

James Milner, người được ca ngợi nhiều ở sự đa dạng vị trí lẫn vai trò của mình chính là một điển hình khác về “mối nguy tiềm tàng” như đã nhắc. Là một cầu thủ có lối đá khá thô sơ dù vẫn rất đáng tin cậy, Milner có thể “giữ được riêng mình” ở hàng tiền vệ, và mùa giải trước đã chứng minh rằng anh có thể đảm nhận nhiều việc hơn là mỗi công việc hậu vệ cánh trái. Còn bây giờ, với Andy Robertson án ngữ, Alberto Moreno dần mất đi chỗ đứng, Liverpool bộc lộ ý định rõ ràng sự ưu tiên cho các tiền vệ có lối chơi sáng tạo, năng động, Milner lại trở thành nạn nhân bởi chính sự linh động của anh ấy. Anh là một mẫu cầu thủ hoàn hảo để có mặt trên băng ghế dự bị – sẵn sàng lấp vào những khoảng trống, nhưng lại không có sự nắm bắt chắc chắn cho một ai đó cụ thể trên sân.

Nếu xu hướng chiến thuật như hiện tại tiếp tục phát triển, tính linh hoạt sẽ ngày được coi trọng và phong phú ở mọi vị trí. Roberto Firmino – rất hăng hái, chơi pressing tốt, thoải mái dẫn dắt hàng công kể cả ở cánh trên cả ba mặt trận của Liverpool, đã tạo ra lá bùa hộ mệnh cho đội bóng thành phố cảng ở nhiều thời điểm muộn màng. Trong khi đó, Daniel Sturridge dù khéo léo hơn nhưng ít “thoáng” hơn, khó hòa quyện vào tổng thể của một bức tranh lớn dần thu mình và trở thành một cái tên chẳng mấy nổi bật.

Tính linh hoạt ngày càng nhiều, nếu không muốn nói là sự theo đuổi của trí tuệ vì đây là một khái niệm hữu hình. Khái niệm trí thông minh chiến thuật là một khía cạnh quan trọng của tính linh hoạt. Nó không chỉ giải thích thêm về sự tương phản của Firmino và Sturridge tại Liverpool, mà còn đưa chúng ta trở lại với Ajax và Frenkie de Jong.

Được đào tạo trong hệ thống 4-3-3 trứ danh của Hà Lan, với nỗi ám ảnh gần như tuyệt đối về không gian và sự linh hoạt về chiến thuật, De Jong rõ ràng là một cầu thủ bóng đá thông minh. Tuy nhiên, trong khi có thể bị cuốn vào dòng xoáy bởi những tác động vật lý trên sân hoặc bộc lộ sự hài lòng với độ chính xác khi xử lý bóng, các tuyển trạch viên từ khắp châu Âu còn yêu cầu sao trẻ phải giữ được đôi chân trên mặt đất. Cầu thủ trẻ cần phải hỏi học nhiều điều, không chỉ về vai trò mới mà còn về những điểm mạnh, mặt hạn chế ở đa lĩnh vực mới hòng phát triển tốt.

Đó là một câu ngạn ngữ thuộc phạm trù triết học, và sự thật rõ ràng, rằng sự phát triển tốt đều nằm ở rìa của vùng an toàn. Do đó, sự cảnh báo lớn về tính linh hoạt, đặc biệt trong giai đoạn đầu của việc thực hiện điều đó, là mong đợi sự phản hồi về các lỗi sai. Khi một vị HLV yêu cầu học trò của mình thực hiện một điều không tưởng, những sai lầm như của Ederson tại Anfield, John Stones đánh mất vị trí vô số lần, hay De Jong chuyền hỏng để tạo nên bàn thua chắc chắn là điều không hiếm. Vì vậy, họ vẫn rất cần phát triển nhiều ở khía cạnh chuyên môn, sự tự tin và cả nhận thức.

Khái niệm này đã được Jamie Hamilton vạch ra chi tiết trên These Football Times. Hamilton đã sử dụng ví dụ về Stones và sự sẵn lòng của cầu thủ này để “đánh lừa” các yêu cầu chiến thuật khắt khe của Pep Guardiola tại City. Theo nhiều cách, Ajax để De Jong thực hiện những bước nhảy của cậu ở trung tâm hàng thủ chính là điều ngu ngốc. May thay, cho đến giờ, De Jong đã vượt qua và hạn chế mọi khoảnh khắc rủi ro, và dường như cũng tự đặt ra lợi ích lâu dài cho chính mình. Người ta chỉ có thể hy vọng bước tiếp theo của sự nghiệp De Jong không mắc phải những vướng bận mà một ngôi sao trẻ hay dính vào. De Jong cần chọn đến một CLB với một vị HLV biết tối ưu sự linh hoạt của cậu để tạo nên giá trị ngày một lớn cho bản thân. Và không kém quan trọng, là cần đúng thời điểm nữa./

NHM Việt Nam nói gì sau khi Nhật Bản vào chung kết Asian Cup

Bình luận Facebook