Ajax Amstesdam- Trong con đường khôi phục bóng đá Hà Lan chính thống.

Ajax Amstesdam- Trong con đường khôi phục bóng đá Hà Lan chính thống.

Ajax Amstesdam không còn trọng trách trên vai người khổng lồ của bóng đá Châu Âu. Thế lực ngày nào đã không còn. Nhưng Ajax đang cho thấy sự trở lại của họ, họ đang khôi phục bóng đá Hà Lan chính hiệu.

Soi kèo nhận định Cứ qua mỗi năm, những cổ động viên nhiệt thành của các đội bóng Hà Lan lại phải tỏ ra nuối tiếc vì những đội bóng con cưng của họ lại trải qua một năm thất bại tại đấu trường châu Âu. Thành tích vào đến chung kết Europa League mùa giải 2016-17 của Ajax Amsterdam đã nhen nhóm hi vọng trở lại với thời kì đỉnh cao cho bóng đá Hà Lan nói chung, thế nhưng ngoài thành tích trên, các đội bóng khác như PSV, Feyenoord,… hay thậm chí cả Ajax vẫn không đủ sức để cạnh tranh với những ông lớn của bóng đá châu Âu. Mùa giải năm nay có lẽ sẽ được xem như một ngoại lệ đối với những điều đã diễn ra trong suốt 10 năm qua khi mà Ajax đang tỏ ra cực kì nổi bật tại đấu trường Champions League. Sau 4 trận đấu họ đang nắm giữ lợi thế rất lớn để có thể giành được một tấm vé đi tiếp vào vòng play-off, và nên nhớ rằng bảng đấu của họ bao gồm nhà vô địch Bundesliga – Bayern München, á quân Liga NOS – SL Benfica và nhà vô địch Greek Super League (giải vô địch Hy Lạp) – AEK Athens. Vậy làm thế nào để các chàng trai đến từ Amsterdam có được khởi đầu rất tốt tại đấu trường châu Âu?

Tổng quan

Erik ten Hag chỉ mới được bổ nhiệm vào mùa đông, thế nhưng cho đến thời điểm này ông đã để lại những dấu ấn chiến thuật rất mạnh mẽ tại đội chủ sân Johan Cruijf ArenA. Sự sẵn lòng xoay tua đội hình xuất phát chính là điều mà chúng ta thường bắt gặp ở các trận đấu của Ajax ở mùa giải năm nay, bên cạnh đó ông cũng áp đặt một lối chơi máu lửa nhưng cũng đầy tính kỉ cương cho đội bóng. Một điểm đáng chú ý trong những đội hình mà ten Hag tung ra sân đó chính là ông thường sử dụng một tiền vệ tấn công để đá ở vị trí của một “số 9 ảo” (false nine), và trong trường hợp này tiền vệ đó chính là tân binh Dušan Tadić.

Trong mỗi trận đấu vòng bảng của Ajax ở mùa giải năm nay, ta đều thấy một đội hình xuất phát mới toanh được ten Hag sử dụng. Khi đối đầu với AEK Athens, ông đẩy tiền vệ trẻ Frenkie de Jong xuống thi đấu ở vị trí trung vệ bên cạnh tân binh Daley Blind, trong khi đó người dẫn đầu hàng công chính là lão tướng Klaas-Jan Huntelaar.

Còn tại Munich, ten Hag sử dụng Tadić ở vị trí của một tiền đạo ảo, cho phép Donny van de Beek di chuyển rộng hơn và thi đấu như một số 10, và để David Neres cùng Hakim Ziyech thi đấu như những tiền đạo cánh. Bên cạnh đó, ta cũng có thể nhận thấy được sự trở lại của đội trưởng Mathijs de Ligt và trung vệ trẻ Maximillian Wöber ở trung tâm hàng phòng ngự, qua đó đẩy Daley Blind lên vị trí tiền vệ trung tâm.

Trước trận đấu với Benfica, ten Hag đã đón chào sự trở lại của de Jong sau quãng thời gian anh gặp phải chấn thương, qua đó lập tức trao cho anh một suất đá chính ở hàng tiền vệ. Và cũng trong trận đấu này, Ajax lại có một cái tên khác dẫn đầu hàng công của đội bóng, đó chính là tiền đạo trẻ người Đan Mạch – Kasper Dolberg.

Trong 3 đội hình kể trên, ngoại trừ vị trí trong khung gỗ của André Onana thì chỉ có đúng 5 cái tên giữ được vị trí của mình, bao gồm cặp hậu vệ biên Nicolás Tagliafico – Noussair Mazraoui, tiền vệ trung tâm Lasse Schöne và hai tiền vệ tấn công Hakim Ziyech – Dušan Tadić. Điều đó chứng tỏ rằng không một ai có thể giữ được vị trí của mình trong đội hình, vì thế họ luôn phải nỗ lực hết mình mỗi khi được trao cơ hội để có thể được đá chính ở những trận đấu tiếp theo.

Lối chơi kiểm soát bóng

Thương hiệu của các đội bóng Hà Lan chính là sự tự tin của họ mỗi khi có bóng trong chân, và điều đó cũng không phải là ngoại lệ đối với các cầu thủ Ajax mùa giải năm nay. Mục tiêu số 1 của Ajax chắc chắn là có được những bàn thắng, nhưng họ tin rằng để có được điều đó thì trước tiên là phải nắm giữ được quyền kiểm soát trái bóng và cả trận đấu. Thế nhưng, nếu kế hoạch chính của họ bị bắt bài thì họ vẫn có thể tự tạo cơ hội cho bản thân bằng rất nhiều cách khác nhau.

Đầu tiên, ta phải kể đến lối chơi kiểm soát bóng của Ajax, điều mà đội bóng vẫn duy trì qua bao mùa giải. Với những cầu thủ có khả năng giữ bóng tốt như thủ môn André Onana, Mathijs de Ligt và Daley Blind, sẽ rất khó khăn để các cầu thủ đối phương có thể giành được quả bóng ngay trong chân của các hậu vệ và tiền vệ Ajax. Thời lượng kiểm soát bóng của họ trong 3 trận lượt đi Champions League là rất cao: 60% khi đối đầu với Bayern, 57% khi đối đầu với Benfica, và 67% khi đối đầu với AEK. Cho dù phải đối mặt với áp lực đến từ các tiền đạo đối phương, như trong tình huống dưới đây tại Munich, các hậu vệ của Ajax vẫn tỏ ra rất điềm tĩnh và nhạy bén trong từng pha xử lí và từng đường chuyền của mình.

Khả năng sáng tạo của các tiền vệ

De Jong, Ziyech, và cựu binh Lasse Schöne là những tiền vệ có khả năng giữ bóng và nhãn quan chiến thuật rất tốt, điều này giúp cho Ajax có thể linh hoạt hơn trong những tình huống tấn công của mình. Khi họ có lợi thế về cả không gian lẫn thời gian, như trong hai trận đấu với AEK và Bayern, các tiền vệ của Ajax sẽ cực kì nguy hiểm bởi ta không biết khi nào thì những đường chuyền của họ sẽ phát động một đợt tấn công và khiến cho các cầu thủ đối phương bị bất ngờ.

Trước Bayern, hàng tiền vệ linh hoạt của Ajax luôn đem đến rất nhiều những sự lựa chọn để cầu thủ giữ bóng có thể thực hiện đường chuyền. Van de Beek thường xuyên thi đấu như một hộ công và Neres thường xuyên di chuyển vào trung lộ. Ziyech lùi sâu trong rất nhiều tình huống, qua đó tạo thành bộ 3 tiền vệ gồm Daley Blind, Schöne và chính anh. Và mọi thứ đều có lí do của nó; Bayern thiết lập một khối phòng ngự gồm 9 cầu thủ, và họ di chuyển khá sâu về phần sân nhà, qua đó tạo ra rất nhiều khoảng trống ở khu vực giữa sân để các tiền vệ của Ajax thoải mái luân chuyển trái bóng.

Khi phải đối đầu với những đội bóng có hàng thủ chặt chẽ, họ luôn có một thứ vũ khí rất lợi hại: tiền đạo cắm. Mặc dù Tadić đã hoàn thành rất xuất sắc công việc của mình với vai trò của một “số 9 ảo” tại Munich, thì Ajax vẫn cần một cái tên luôn biết cách để nổ súng. Huntelaar đã khỏa lấp chỗ trống ấy tại Athens, và Dolberg cũng đã được chọn để thực hiện điều tương tự tại Benfica. Dù cả hai đều không thể có bàn thắng cho riêng mình, nhưng họ đã khiến cho các hậu vệ phải luôn theo sát mình, qua đó mở ra khoảng trống để các đồng đội tận dụng.

Sự linh hoạt trong pressing

Pressing tầm cao không còn là một điều quá xa lạ trong thời kì bóng đá hiện đại ngày nay. Và Erik ten Hag cũng là một tín đồ của lối chơi này, điều đó được thể hiện qua lối chơi phòng ngự cần cù và máu lửa của Ajax. Họ có được thời lượng kiểm soát bóng tốt như vậy không chỉ nhờ vào những đường chuyền thông minh nhưng rất an toàn, mà còn nhờ vào lối chơi pressing của họ. Bayern đã trở thành nạn nhân của lối chơi này khi đối đầu với sơ đồ 4-2-3-1 của Ajax nhờ vào khả năng chọn thời điểm chính xác để áp sát đối thủ và những tình huống di chuyển nhanh của đoàn quân đến từ Hà Lan.

Trong tình huống dưới đây, ta có thể thấy được sự khôn ngoan của các cầu thủ Ajax trong việc khỏa lấp các khoảng trống mà các cầu thủ Bayern cố tình tạo ra. Tiền đạo cánh của đội bóng (trong trường hợp này là David Neres) đã bắt đầu di chuyển ngay khi trái bóng được đưa vào khu vực của anh. Nhiệm vụ chính của Tadić là theo sát trung vệ gần nhất với mình, trong khi đó tiền vệ trẻ Van de Beek sẽ luôn phải giữ số 8 của Bayern (Javi Martínez) trong tầm quan sát của mình. Lúc này, Kimmich không thể thực hiện một đường chuyền lên tuyến trên bởi Neres đã theo rất sát hậu vệ người Đức và Blind cũng đang sẵn sàng để có thể cắt bóng. Bên cạnh đó, một đường chuyền đến cho Boateng hay Martínez cũng là điều không thể, bởi Tadić và Van de Beek đã ở trong một vị trí rất có lợi để ngăn chặn đường chuyền. Và thậm chí Ziyech cũng sẵn sàng ngăn chặn một đường chuyền lật cánh sang cho Thiago hoặc Alaba. Sự tổ chức chính là điều tối thượng, và nó cũng là nhân tố quan trọng để có thể vận hành lối chơi pressing một cách hiệu quả nhất.

Một hệ thống pressing tốt là một hệ thống luôn biết cách áp sát cầu thủ đối phương, giành lại bóng trong chân họ và ngay lập tức tổ chức một đợt tấn công. Ajax đang làm rất tốt điều này tại Champions League, như trong tình huống dưới đây trong trận đấu với Benfica. Sau khi nhận đường chuyền đến từ Schöne, Ziyech đã có một tình huống khống chế không tốt và tiền vệ người Morocco đã để cho Jardel cướp bóng. Ngay lập tức, Dolberg và chính Ziyech lao vào nhằm thu hẹp khoảng trống của hậu vệ người Brazil, Mazraoui và Van de Beek di chuyển ra biên để sẵn sàng ngăn chặn Jardel và chặn đường chuyền đến Rafa Silva, bên cạnh đó Schöne và De Jong cũng dâng cao để chờ đợi pha xử lí lỗi đến từ Pizzi. Và kế hoạch đó của Ajax đã thành công khi Pizzi có một pha khống chế bóng lỗi, và tiền vệ người Đan Mạch đã chớp thời cơ để giành lại bóng. Chỉ trong chốc lát, Ajax đã chuyển hóa một pha xử lí lỗi thành một cơ hội. Và rất nhiều những cơ hội khác của họ cũng được tạo ra từ những tình huống áp sát ngay trên phần sân của đội bạn.

Vai trò của cặp hậu vệ biên

Trong một hệ thống với lối chơi tốc độ cao và phụ thuộc nhiều vào hàng tiền vệ, vai trò của hai hậu vệ biên là cực kì quan trọng. Nicolás Tagliafico và Noussair Mazraoui đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của mình cho đến thời điểm này, và cả hai đều đã 2 lần ghi tên mình lên bảng điện tử trong 3 trận đấu. Nhưng chính công việc của họ khi Ajax triển khai tấn công và khi chuyển hóa thành phòng ngự thành tấn công mới là điều quan trọng nhất.

Arjen Robben đã khởi đầu trận đấu với rất nhiều cơ hội do bản thân tạo ra, nhưng anh đã hoàn toàn im hơi lặng tiếng trong quãng thời gian còn lại của trận đấu. Tại sao lại như vậy? Vì Tagliafico đã lôi kéo được tiền vệ người Hà Lan theo mình bằng khả năng chọn vị trí tốt của bản thân. Khi hậu vệ người Argentina leo biên, nhiệm vụ chính của Robben chính là lùi về và hỗ trợ người đồng đội của mình là Kimmich ở tuyến dưới. Điều tương tự áp dụng với Franck Ribéry ở bên kia chiến tuyến.

Khi triển khai tấn công từ tuyến hậu vệ, Ajax luôn ở trong tình thế 3 đánh 3, nhưng là ở bên có lợi hơn, nhờ vào tình huống leo biên của Tagliafico. Với việc tiền vệ cánh phải của Bayern (Robben) đã bị kéo khỏi khu vực có bóng, Thomas Müller buộc phải dâng cao và áp sát trung vệ của Ajax. Ta có thể thấy rõ rằng tình huống này đã tạo ra một máy hút ở giữa sân, bởi cặp tiền vệ của Bayern (Thiago và Martínez) buộc phải dâng cao để kèm Schöne và Blind. Ajax có thể khai thác được khoảng trống mà hàng tiền vệ của Bayern đã tạo ra bằng một hoặc hai đường chuyền chính xác, và tất cả những điều đó đều nhờ vào tình huống leo biên của Tagliafico.

Vấn đề lớn nhất khi thi đấu ở vai trò của một hậu vệ biên tấn công chính là khi đội bóng chuyển hóa từ tấn công sang phòng ngự. Trong khoảng 10 phút đầu ở trận đấu với Benfica, Ajax thường chật vật để lui về phòng ngự khi những tình huống tấn công của họ bị bắt bài. Một tình huống nổi bật trong trận đấu này chính là khi Mazraoui để mất bóng bên cánh phải. Benfica ngay lập tức tràn lên tấn công, khiến cho Blind, De Ligt và De Jong phải vất vả chống đỡ, vì họ thiếu đi sự hỗ trợ đến từ hai hậu vệ biên là Mazraoui và Tagliafico.

Kết luận

AFC Ajax đang sở hữu rất nhiều những cầu thủ đậm chất kĩ thuật đến từ các đội bóng của Eredivisie, và họ đang là trụ cột quan trọng trong một mùa giải đầy ấn tượng của đội bóng. Đội hình của họ là sự kết hợp giữa: một hàng hậu vệ điềm tĩnh nhưng đầy xuất sắc, một hàng tiền vệ tài năng và đậm chất kĩ thuật, và một hàng tiền đạo nhiệt huyết. Tập thể đó đã cho thấy được sự hiệu quả của họ tại một trong những đấu trường khắc nghiệt nhất châu Âu, với một trận hòa trước Bayern München và một chiến thắng trước Benfica là những kết quả rất nổi bật.

Nhưng, họ đạt được điều này không phải nhờ may mắn. Chúng ta đã phân tích về sự khôn ngoan trong từng đường bóng của Ajax và khả năng tuân thủ chiến thuật của hàng tiền vệ đã giúp cho họ có được những cơ hội và từ đó chuyển hóa thành bàn thắng. Về hệ thống pressing của Ajax, có sự phối hợp nhuần nhuyễn giữa những thứ đã quá quen thuộc và những tư duy mới mẻ về pressing, đã giảm thiểu đáng kể những cơ hội của đối phương về phía khung thành đội nhà. Về vai trò của từng cầu thủ, nhất là về hai hậu vệ biên, những người luôn thi đấu với nguồn năng lượng dồi dào, sự tự tin và linh động.

Thành công của Ajax tại Champions League đến thời điểm này sẽ không hoàn toàn cho thấy được những triển vọng thành công trong tương lai của đội bóng. Nhưng một điều rất rõ mà ta có thể thấy được sau bài phân tích này chính là đoàn quân của Erik ten Hag sở hữu khả năng để có thể tỏ ra lấn lướt hơn các đội bóng châu Âu ở hầu hết các khía cạnh của trận đấu. Champions League không phải là nơi mà các đội bóng có thể mắc lỗi và tự an ủi bản thân rằng mình sẽ sửa sai ở những lần sau, nhưng với những gì mà Ajax đã và đang thể hiện vào lúc này thì họ có khả năng để vươn xa hơn những kì vọng của các cổ động viên, qua đó khôi phục lại hình ảnh của một đội bóng lớn năm nào và góp phần vào công cuộc phục hưng Cơn lốc màu da cam.

Cổ động viên Hàn Quốc chê bai Trung Quốc, đánh giá yếu hơn Việt Nam